Potencjometry obrotowe, reostaty

Reostat jest rodzajem rezystora nastawnego służącym do sterowania przepływem prądu w obwodach elektrycznych poprzez zmianę rezystancji. Reostaty, zwane również rezystorami nastawnymi, typowo są konstruowane z użyciem drutowego elementu rezystancyjnego, zwykle wykonanego z takich materiałów, jak chromonikielina lub inny stop o wysokiej rezystancji, który jest nawinięty na ceramiczny lub izolacyjny rdzeń. Styk ślizgowy, zwany suwakiem, przesuwa się po drucie rezystancyjnym, zmieniając rezystancję skuteczną pomiędzy dwoma zaciskami, umożliwiając przepływ większego lub mniejszego prądu. Reostaty zwykle mają konstrukcję liniową lub obrotową i są nastawiane ręcznie z użyciem wału lub suwaka. Reostat ma wygląd podobny do potencjometru, jednak zwykle do sterowania prądem wykorzystuje tylko dwa zaciski (nie jest dzielnikiem napięcia). Lepiej sprawdza się w zastosowaniach dużej mocy, na przykład w sterowaniu prędkością silników oraz regulacji jasności lamp żarowych.

Do kluczowych czynników, jakie należy wziąć pod uwagę przy doborze reostatów zaliczają się: zakres rezystancji (mierzony w omach), moc znamionowa (w watach), sposób nastawiania (obrotowy lub liniowy) oraz trwałość mechaniczna. W przypadku zastosowań wysokoprądowych należy wybierać modele drutowe, które są w stanie rozpraszać znaczne ilości ciepła. Reostaty są generalnie używane w obwodach zarówno prądu stałego, jak i zmiennego, jednak ich parametry znamionowe muszą być dobrane odpowiednio do typu i wielkości prądów i napięć.

Warto zauważyć, że reostaty nie są tak precyzyjne i kompaktowe, jak ich cyfrowe odpowiedniki, a mechaniczna natura sprawia, że gorzej sprawdzają się w systemach automatycznych i wbudowanych. Tym niemniej pozostają użyteczne w bezpośrednim sterowaniu, regulacjach podczas prototypowania oraz sterowaniu obciążeniami dużej mocy, gdzie wymagane jest dokładne sterowanie analogowe. Możemy powiedzieć, że wszystkie reostaty są rezystorami nastawnymi, jednak nie wszystkie rezystory nastawne są reostatami. Porównując je z potencjometrami, które działają zwykle jak dzielniki napięcia, reostaty typowo sterują bezpośrednio przepływem prądu.